Ortodonti nedir? Diş ve çene bozukluklarında tedavi yöntemleri
Ortodonti tedavisinin kapsamı, çene uyumsuzluklarının nedenleri ve güncel tedavi yöntemleri hakkında merak edilenleri uzman bakış açısıyla bir araya getirdik.
Bilge Diş Hekimi 
BİLGE DİŞ HEKİMİ / ANKARA, TÜRKİYE — 27 ARALIK 2025
Ortodonti uzmanlığı; dişlerdeki çapraşıklıklar ile çene yapısındaki uyumsuzlukları teşhis ederek, bu bozuklukların önlenmesi ve tedavi edilmesi amacıyla kişiye özel tıbbi çözümler sunar.
Sadece estetik bir gülüşün ötesinde, ağız ve diş sağlığının sürdürülebilirliği için kritik öneme sahip olan ortodontik süreçler; çiğneme fonksiyonunun iyileştirilmesinden konuşma bozukluklarının giderilmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.
Çene bozuklukları ve hatalı alışkanlıkların etkisi
Alt çenenin önde veya geride konumlanması gibi iskeletsel sorunlarda tedavi protokolü hastanın yaşına göre değişkenlik gösterir. Ergenlik dönemindeki hastalarda ortodontik tekniklerle gelişim yönlendirilebilirken, yetişkin bireylerde iskeletsel bozuklukların çözümü için ortodonti ve cerrahi iş birliği (ortognatik cerrahi) gereklidir.
Ağız solunumu gibi işlevsel bozukluklar çene yapısının "V" formunda daralmasına yol açabilir. Çocukluk döneminde uzun süreli biberon kullanımı, yalancı emzik, parmak emme ve tırnak yeme gibi alışkanlıklar da iskeletsel gelişimi olumsuz etkileyen temel unsurlar arasında yer alır.
Erken diş kayıpları ve çapraşıklık oluşumu
Dişlerin çene yapısına oranla büyük olması veya süt dişlerinin zamanından önce kaybedilmesi, daimi dişlerin dizilimini bozar. Erken kaybedilen süt dişinin boşluğuna komşu dişlerin kayması, alttan gelecek kalıcı dişin yer bulamamasına ve dolayısıyla çapraşıklığa neden olur. Dilin normalden büyük olması veya mevcut diş eksiklikleri de diş diziliminde istenmeyen boşlukların oluşmasına sebebiyet veren diğer faktörlerdir.
Modern ortodontik tedavi yöntemleri ve apareyler
Günümüzde ortodontik problemlerin seviyesine göre üç ana yöntem uygulanmaktadır:
-
Hareketli Apareyler: Genellikle basit sorunlarda hastanın takıp çıkarabildiği aparatlar.
-
İşlevsel Apareyler: Çene gelişimini yönlendirmek amacıyla kullanılan sistemler.
-
Sabit Apareyler: Dişlerin üzerine yapıştırılan braketler ve tellerle yapılan kapsamlı tedaviler.
Tedavi süreci tamamlandıktan sonra, dişlerin eski konumuna dönmesini engellemek amacıyla "pekiştirme tedavisi" uygulanması hayati önem taşır. Bu aşamada pasif olarak çalışan koruyucu apareyler kullanılır.
Multidisipliner yaklaşım ve estetik kaygılar
Ortodonti branşı, tedavi başarısını artırmak için diş hekimliğinin diğer yan dallarıyla koordineli çalışır. Tedavi yalnızca estetik kaygıları gidermekle kalmaz; ileride oluşabilecek diş eti hastalıklarını ve çene eklemi problemlerini önleyerek hastanın yaşam kalitesini artırmayı hedefler.
