Dr. Melis Oya Ateş: Endodonti İhmal Edilirse Çene Etkilenir
BİLGE DİŞ HEKİMİ / ANKARA, TÜRKİYE - Dr. Melis Oya Ateş, endodonti tedavisi geciken dişlerde enfeksiyonun çene kemiğine yayılabileceğini vurguladı; belirtiler, tanı ve kök kanal tedavisinin aşamalarını anlattı.
Bilge Diş Hekimi 
Ortodonti değil; endodonti… Dişin damar-sinir paketini barındıran bağ dokusu ve kök ucu çevresindeki hastalıkların tedavisi geciktiğinde, sorun yalnızca dişte kalmıyor. Üniversitemiz Diş Hekimliği Fakültesi öğretim üyesi Dr. Melis Oya Ateş, tedavi edilmeyen vakaların çene kemiği iltihabına kadar ilerleyebileceği konusunda uyardı. 8 Ekim 2024 tarihli açıklamasında Ateş, “Bu enfeksiyonlar zamanla çene kemiği dokusuna yayılabilir ve çene kemiği iltihabına yol açabilir.” dedi.
Endodonti neyi tedavi eder?
Ateş, uzmanlık alanı endodontinin; dişin bağ dokusu (pulpa) ve kök ucu çevresinde gelişen hastalıkları hedef aldığını belirtiyor. Çürük, çatlak, travma veya önceki derin dolguların yol açtığı pulpa iltihabı ve kök ucu lezyonları, dişin canlılığını kaybetmesine ve enfeksiyonun kök kanalı boyunca yayılmasına neden olabiliyor. Bu durumda kök kanal tedavisi ile iltihaplı dokunun temizlenmesi, kanalların şekillendirilip dezenfekte edilmesi ve sızdırmaz biçimde doldurulması gerekiyor.
İhmalin bedeli: Çene kemiğinde iltihap riski
Tedavi geciktiğinde enfeksiyon yalnızca dişte kalmıyor. Kök ucundan sızan bakteriler çevre dokulara yayılıp apikal periodontite, ilerleyen vakalarda apse oluşumuna ve osteitis/osteomyelit gibi çene kemiği iltihaplarına zemin hazırlayabiliyor. Ateş, bu nedenle “dişte ağrı olmasa bile radyografide saptanan kök ucu lezyonlarının ihmal edilmemesi” gerektiğinin altını çiziyor.
Hangi belirtiler acil değerlendirme gerektirir?
Hastalar sıklıkla ağrı ile başvuruyor. Ateş’e göre ağrı; sıcak–soğuk içeceklerle tetiklenebiliyor, etken ortadan kalksa ve ağrı kesici alınsa dahi sürebiliyor. Gece artan zonklama, ısırma hassasiyeti, yüzde şişlik, apse akıntısı ve travma sonrası renk değişimi, endodontik değerlendirmenin gecikmeden yapılması için uyarı işaretleri. Bununla birlikte hastanın hiçbir şikâyeti olmayabilir; rutin kontrollerde çekilen radyografiler kök ucunda sessiz seyreden lezyonları ortaya çıkarabiliyor. Bu gibi durumlarda da kök kanal tedavisi planlanabiliyor.
Tanı ve tedavi: Radyografi şart, süreç yönetimi önemli
Endodontik tanıda radyografiler ve gerektiğinde konik ışınlı BT kritik rol oynuyor. Ateş, doğru tanıyla birlikte ağrının kaynağının belirlenmesi ve enfeksiyonun yayılım riskinin azaltılması için hızlı müdahalenin önemini vurguluyor. Modern tekniklerle tek ya da birkaç seans içinde tamamlanan kök kanal tedavisi, doğal dişi ağızda tutmayı hedefliyor; böylece çekim ve sonrasında daha maliyetli/protez odaklı işlemlerin önüne geçilebiliyor.
Korunma: Günlük bakım ve düzenli kontrol
Ateş, “Ağız ve diş sağlığını korumak için diş ipi ve diş fırçalarının etkin kullanımı ile düzenli diş hekimi kontrolü” çağrısında bulunuyor. Erken tanı, minik bir çürüğün pulpaya ilerleyip endodontik tedaviye dönüşmesini engelleyebiliyor. Dolgu, kron veya kanal tedavisi görmüş dişlerin de periyodik izlenmesi; sızıntı, çatlak veya sekonder çürüklerin zamanında yakalanmasını sağlıyor.
